Mae On Art Forest Museum แกลเลอรี่และพื้นที่สร้างสรรค์งานประติมากรรมกลางป่าสัก ที่หลอมรวมงานศิลปะ สถาปัตยกรรม และชีวิตให้เป็นหนึ่งเดียว
DESIGNER DIRECTORY
ออกแบบ: EKAR Architects
Mae On Art Forest Museum เป็นที่พำนักของอาจารย์พีระพงษ์ ดวงแก้ว ศิลปินแห่งชาติสาขาประติมากร โดยตลอดเวลากว่า 50 ปีในการทำงานศิลปะ ท่านได้สร้างผลงานมากมายตั้งแต่ชิ้นขนาดเล็กที่สามารถยกได้ไปจนถึงบางชิ้นที่มีน้ำหนักหลายตัน หลังเกษียณอายุอาจารย์พีระพงษ์จึงตัดสินใจย้ายที่พักจากในตัวเมืองเชียงใหม่ท่ามกลางความสงัดของป่าสักที่อำเภอแม่ออนแทน เพื่ออุทิศช่วงเวลาที่เหลือผลิตผลงานศิลปะดั่งที่ทำมาตลอดชีวิต โดยยกหน้าที่การออกแบบให้กับลูกชายอย่างคุณเอกภาพ ดวงแก้ว จาก EKAR Architects
ที่นี่ได้รับการออกแบบภายใต้แนวคิดเปิดโอกาสให้ธรรมชาติ สายลม แสงแดด เป็นดั่งแรงบันดาลใจในการขับเคลื่อนการรังสรรค์ผลงานและฉากหลังของงานสถาปัตยกรรม เดิมทีในพื้นที่แห่งนี้มีบ้านไม้หลังเล็กสำหรับพักอาศัยอยู่แล้วหนึ่งหลัง แต่ยังไม่มีสตูดิโอให้คุณพ่อได้ทำงานแบบมีหลังคาคลุม ทำให้ช่วงฤดูฝนต้องพักการทำงานไป จึงเป็นที่มาของการสร้างอาคารหลังใหม่เข้ามาตอบโจทย์การทำงานประติมากรรมที่บางชิ้นต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะสำเร็จให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น
สถาปัตยกรรมยั่งยืนที่นำวัสดุเก่ามาเล่าใหม่
ในการออกแบบได้ตั้งต้นมาจากการใช้วัสดุของบ้านไม้หลังเก่าบนถนนวัวลายที่ถูกรื้อและจัดเก็บอย่างเป็นระบบ แล้วขนส่งมายังพื้นที่นี้ แล้วค่อยเริ่มพิจารณาว่าวัสดุแต่ละชิ้นควรทำหน้าที่อะไรต่อไป แล้วทำการจัดเรียงใหม่ ในฟังก์ชั่นใหม่ให้ทุกวัสดุไม่เหลือทิ้งเลย ไม่ว่าจะเป็นเสา คาน ประตู หน้าต่าง ผนังไม้เก่าและหลังคาคอนกรีตลอนที่นำมาตัดให้เป็นแผ่นสี่เหลี่ยมขนาดเล็ก แล้วนำมาเรียงซ้อนกันเป็นผนังภายนอก หลังคาเมทัลชีทที่นำมามุงใหม่ แล้วซ้อนทับด้วยใบสักตากแห้งที่เก็บมาจากบริเวณโดยรอบ รวมไปถึงเสาไม้และจันทันไม้ที่นำมาเป็นส่วนหนึ่งของงานโครงสร้าง
สตูดิโอที่เชื่อมต่อกับภูมิทัศน์แบบไร้ขอบเขต
เพื่อตอบโจทย์การเป็นพื้นที่สร้างสรรค์งานประติมากรรมซึ่งต้องการสเปซโล่งกว้าง การต้องใช้เครื่องมือขนาดใหญ่ในการทำงาน จึงนำมาสู่การใช้โครงสร้างเหล็กเป็นหลักที่เอื้อให้มีช่วงเสากว้าง (Long Span) แล้วมุงด้วยเมทัลชีท วัสดุที่มีน้ำหนักเบา ทั้งยังมีความทนทานต่อสภาพอากาศที่ตั้งอยู่กลางป่าที่ต้องเผชิญกับความร้อน ฝน และชื้นตลอดทั้งปี ผลลัพธ์คือสเปซที่มีความยืดหยุ่น สามารถปรับเปลี่ยนได้ตามการใช้งานที่เปลี่ยนไป อีกทั้งเปิดรับธรรมชาติโดยรอบให้โอบล้อมพื้นที่ไว้จากทุกทิศทาง
คงเสน่ห์งานไม้แบบคราฟต์
ในส่วนของการก่อสร้างยังคงใช้งานไม้แบบดั้งเดิมให้มากที่สุด และเสริมโครงสร้างเหล็กเฉพาะในจุดที่จำเป็นที่ไม้เพียงอย่างเดียวไม่สามารถแก้ปัญหาโครงสร้างได้ เช่น เสาไม้ที่สั้นเกินไปใช่การต่อแทนการเปลี่ยนใหม่ จันทันไม้จากบ้านเดิมที่นำมาประกบและเสริมด้วยเดือยเหล็ก โดยวัสดุใหม่จะหาจากพื้นที่ข้างเคียงในรัศมีประมาณ 5 กิโลเมตร เพื่อลดการขนส่งให้เหลือน้อยที่สุด ทั้งยังใช้ช่างฝีมือในพื้นที่ซึ่งมีองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านงานไม้โดยเฉพาะ เป็นการส่งเสริมอาชีพและต่อยอดภูมิปัญญาให้ยังคงอยู่
สเปซที่ออกแบบเพื่อมนุษย์และงานประติมากรรม
ตัวอาคารมีความเรียบง่ายถ่อมตน โดยแบ่งเป็น 2 ระดับ คือพื้นที่หลักสำหรับเป็นแกลเลอรี่แสดงผลงานศิลปะให้มีหลังคาสูง เปิดรับแสงธรรมชาติ และเชื่อมต่อกับภูมิทัศน์โดยตรง ที่กำหนดขอบเขตไว้ด้วยพื้นที่ปิดทรงโค้งกลมจำนวน 5 ห้อง สำหรับเป็นห้องพัก ห้องแสดงผลงาน ห้องสมุด ห้องอเนกประสงค์ และห้องเก็บของไว้บริเวณริมซ้าย-ขวาของพื้นที่ และอีกระดับที่ต่ำลงมาให้ใกล้เคียงกับสัดส่วนของมนุษย์สำหรับเป็นพื้นที่นั่งทำงานศิลปะในทุก ๆ วัน
นอกจากพื้นที่แสดงศิลปะในร่มแล้ว งานประติมากรรมยังถูกจัดแสดงให้เป็นส่วนหนึ่งไปกับป่าจากลานจอดรถบริเวณทางเข้าที่ค่อย ๆ เชื้อเชิญเเขกผู้มาเยือนให้เข้าใกล้สถาปัตยกรรมทีละนิด ชวนสัมผัสบรรยากาศโดยรอบอาคารอย่างพื้นที่เวิร์กชอป พื้นที่นั่งล้อมกองไฟ กองจัดเก็บวัสดุ และป่าสักที่เปลี่ยนแปลงเฉดสีตามไปฤดูกาล ซึ่งทุกองค์ประกอบเหล่านี้ผสานหลอมรวมไปกับสถาปัตยกรรมไว้อย่างแยบยล ราวกับเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน ไม่แข่งขันกัน กลายเป็นงานศิลปะที่คอยเปลี่ยนแปลงไปตามกาลเวลา จังหวะ และโอกาส
สถานที่แห่งนี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นในฐานะของการเป็นพื้นที่สร้างสรรค์และจัดแสดงงานศิลปะ หากแท้จริงแล้วคือการเปลี่ยนถ่ายความทรงจำในวันวานของบ้านไม้หลังเดิมให้อบอวลในบริบทใหม่ที่รายล้อมไว้ด้วยธรรมชาติ ผ่านสัจวัสดุที่ถูกวางแผนให้ถูกใช้อย่างคุ้มค่าและยั่งยืนที่สุดในทุกองค์ประกอบ
พิกัด: https://maps.app.goo.gl/7qWVY8de794xTFtK7?g_st=ic
(นัดหมายก่อนเข้าชมเท่านั้น)
เจ้าของ: คุณพีระพงษ์ ดวงแก้ว
ออกแบบ: EKAR Architects
เรื่อง: BRL
ภาพ: Tanatip Chawang , Chakrit Ninsart
DAY & NIGHT of Cherng Talay ร้านอาหารระดับมิชลิน อิงประวัติเหมืองแร่ภูเก็ต
